Etrusken

 

Up ]

down

 

DE ETRUSKEN, LEERMEESTERS DER ROMEINEN

1. Een machtig Rijk langs de Tyrrheense Zee

De geleerden hebben de Etruskische taal nog niet ontcijferd en daaromis veel van dit hoogbeschaafde volk voor ons nog een raadsel. Hun geschiedenis is onsslechts vanaf de 8e eeuw bekend. De Etrusken worden geplaatst in de rij van de grotevolkeren die de zee beheersten. Hun schepen voeren langs de kusten van het westelijk deelder Middellandse Zee, waar zij weldra wedijverden met de Griekse kolonies en met Carthago.Door de Grieken Thyrrheni genoemd, schonken zij hun naam aan de Tyrrheense Zee.

Eerst woonden ze alleen in EtruriŽ, maar in latere eeuwen hebben zijhun macht uitgebreid : naar het zuiden dringen ze door tot in CampaniŽ (7e-5e eeuw) ;naar het noorden tot in de Po-vlakte (6e-4e eeuw). "Zů groot was de macht vanEtruriŽ, dat niet alleen het land, maar ook de zee langs de gehele kust van ItaliŽ, vande Alpen tot de straat van Messina, vervuld was van de glorie van haar naam" (Livius).

Het hoogtepunt van die macht valt in de 6e eeuw, Lange jaren hebben zebijgevolg Latium overheerst en zo waren zij de leermeesters van de Romeinen. Vanaf de 5eeeuw ging het met hen snel achteruit. De Grieken van Syracuse versloegen de Etruskischevloot bij Cumae (474), de Samnieten verdreven hen in dezelfde eeuw uit CampaniŽ, ookLatiurn werd weer vrij. Bijna tegelijkertijd bezetten de GalliŽrs hun gebieden in dePo-vlakte. Na 400 begonnen de Romeinen hun opmars naar het noorden en ťťn voor ťťnonderwierpen de Etruskische steden zich aan hun heerschappij, totdat in de eerste eeuw v.Chr. geheel EtruriŽ bij het Romeinse gebied werd ingelijfd.

2. Een bloeiende Beschaving

Net als de ItaliŽrs leefden ook de Etrusken, althans ten dele, vanjacht, visvangst, landbouw en veeteelt, maar zij exploiteerden bovendien de mineralebronnen van hun land, die vooral ijzer, kopererts en zilver opleverden. Aan de bewerkingvan deze materialen dankten zij de rijkdom van hun steden, Als zelfstandige stadstaten ineen bond verenigd, waren deze steden gebouwd naar een regelmatig bouwplan en met wallenomgeven. De Etrusken woonden daar in stenen huizen, droegen verzorgde kleding enschoeisel, terwijl de dames tevens de natuur een handje toestaken met toiletartikelen,schoonheidsmiddelen en gouden sieraden. Fluitspel, dans en theater zorgden voor eenaangename afwisseling in hun dagelijks bestaan. Uit dit alles blijkt dat de Etrusken eenmerkelijk hogere beschaving bezaten dan de Italische volkeren. Dat weten we door wat zehebben nagelaten : tempels, beelden en vooral grafkamers vol sieraden engebruiksvoorwerpen niet zelden in goud, zilver en ivoor. Deze voorwerpen vertellen ons datde Etrusken, evenals de Egyptenaren, dachten dat hun overledenen voortleefden in hun graf,maar zij getuigen tevens van een grote weelde en een behoefte om fraaie dingen tevervaardigen. De belangrijkste graven zijn ontdekt te Caere (Cerveteri) en Tarquinii. Indeze laatste stad waren ze bijna alle beschilderd, waardoor wij niet alleen de kunst derEtruskische schilders leren kennen maar ook concrete voorstellingen van bun dagelijksleven voor ogen krijgen.

De beelden in gebakken aarde of brons en de tempelversieringen staansterk onder de invloed van de Oud-Griekse kunst ; een grote hoeveelheid Griekse vazen,gevonden in Etruskische grafkamers, bevestigt overigens het feit van vroegtijdigebetrekkingen tussen beide volken.

De grootste bloei van hun kunst valt vrijwel samen met het hoogtepuntvan hun politieke macht: 6e en tevens 5e eeuw. Daarna ondergaan zij steeds sterker deGriekse invloed. Vanaf de 3e eeuw uiten ze zich weer op hun eigen manier in hetrealistisch portret:  de fijne, Oosterse gelaatstrekken zijn geweken voor boerseItalische koppen, die overigens zeer indrukwekkend zijn.

3. De Leermeesters der Romeinen

In al die eeuwen hebben de Romeinen heel wat aan de Etrusken te danken.Zij maakten van de eerste nederzettingen aan de Tiber een stadstaat en mogen dus als deeigenlijke stichters van Rome worden beschouwd. Van hen leerden de Romeinen bouwen metbogen en gewelven. De bloederige gladiatorenspelen stamden van hun begrafenisfeesten enveel van de Romeinse godsdienst is aan hen ontleend het uitbeelden van de goden, hetbouwen van tempels, het voorspellen van de toekomst uit de ingewanden van de offerdieren,uit de vlucht der vogels of uit de stand der sterren.

 
top

Carpe translationem

[ Etrusken ] Goden ] Slaven ]

© 2005, 2006 www.klassiekevertalingen.nl

Plýk een vertaling