Cursus Honorum

 

Up ]

down 

Onder deze algemene benaming verstaan we de normale opeenvolging van politieke(ere)ambten, die in deze vastgestelde volgorde doorlopen werden; er wordt een onderscheidgemaakt tussen de patricische (allemaal, behalve de plebehische) en plebejische (TribunusPlebis en Aedilis Plebis) magistraturen.

De gewone magistraten worden eik jaar verkozen voor een ambtstermijn van ťťn jaar,met uitzondering van de censoren, die om de vijf jaar werden verkozen en achttien maandenin functie bleven.

VOORBEREIDENDE AMBTEN

XXVI-VIRI

Niet ťťn college van 26 man, maar 6 onderscheiden commissies met ongelijkledenaantal. Hun gevarieerde functie behoort niet tot de echte cursus honorum en werdwellicht eerst in de 4de eeuw gecreŽerd.
Na afloop hiervan neemt de jonge Romein meestal dienst in het leger.

MAGISTRATUREN -

QUAESTOREN

Minimumleeftijd 25 jaar, sinds Sulla 30 jaar. Inhet begin rechterlijke en financiŽle bevoegdheid, sinds 289 alleen nog het financieelbeheer van de schatkist. Sinds Sulla is hun aantal op20 gebracht. Niet-curulisch arnbt

TRIBUNUS PLEBIS

Ingesteld in 494, sinds 457 tien in aantal. het zijn geen eigenlijke magistraten, maarvolksLeiders, die onschendbaar waren en niet verantwoordelijk.

Voornaamste kenmerken :

- ius auxilii : het recht om een burger (meestal plebejers) te helpen en te beschermen.
- ius intercessionis of veto-recht : opschortende neen-stem tegen uitspraken van anderemagistraten, ook patricische.

AEDILES CURULES - AEDILIS PLEBIS

Kan pas drie jaar na de vorige magistratuur bekomen worden. In 367 werden twee aedilesaangesteld onder de patriciŽrs in navolging van de toen pas gecreŽerde aediles plebis (2in aantal), die uitsluitend voor plebejers toegankelijk waren. vrij vlug verliezen devolksaedilen hun onschendbaarheid en worden op gelijke voet gezet met curulische aedilen,die nu ook onder plebejers verkoze werden. De aediles plebis werden echter niet in de adelopgenomen en waren niet curulisch.

De aediles hadden toezicht op de openbare gebouwen, pleinen en markten, waren belastmet de voedselvoorziening, de inrichting van spelen en stonden in voor de veiligheid vande stad.

PRAETORES

Minimumleeftijd eerst 30 jaar, sinds Sulla 40.
Sinds 337 is de praetura toegankelijk voor plebejers, terwijl ze pas in 367 was ingesteld.
De praetor heeft imperium (hij kan een leger aanvoeren) en werd daarom van meet af aan beschouwd als de 'collega minor' van de consuls. Op het eind van de republiek waren ze met zijn achten.
Voornaamste opdracht was rechterlijke bevoegdheid. De praetoren hadden zes lictoren met fasces, buiten Rome fasces cum securi.

CONSULES

In theorie toegankelijk vanaf 33 jaar, sinds Sulla 43. Steeds twee consuls, om machtsmisbruik bij deze opperste magistraat te voorkomen.
Ze waren opperbevelhebbers van het leger (dus cum imperio) en vertegenwoordigden in de staat de uitvoerende macht, als voorzitters van senaat en volksvergadering.
Zij hadden ieder twaalf lictores met fasces cum securi.  Designatus is een consul die benoemd is, maar nog niet in dienst getreden is; suffectus heet de consul die in de plaats van een overleden consul wordt gekozen.

Na het neerleggen van hun ambt worden oudconsuls en oud-praetoren gewoonlijk benoemd tot voogd van een provincie, en nemen er tevens het bevelhebberschap waar van de legioenen die er gestationeerd zijn; ze zijn dan, volgens de aard en het belang der provincie, propraetoren en proconsuls geworden. Dit goeverneurschap van een provincie was in feite voor vele Romeinen een welkome gelegenheid om het nijpende financiŽle probleem van hun bestaan op te lossen, aangezien enerzijds de magistraturen in Rome niet bezoldigd waren, en anderzijds de uitoefening van sommige ambten (o.a. aediliteit) grote geldelijke offers met zich bracht. Vele landvoogden grepen dan ook gretig de gelegenheid aan om hun ondermijnde financies te saneren of zelfs beter te maken dan ooit voordien.  Het spreekt voor zichzelf dat de bevolking van de provincies zo'n handelwijze op wel erg onaangename manier aan den lijve ondervond.

CENSOR

Een ereambt, dat vooral aan oud-consuls wordt gegeven.  Ingevoerd sinds 443, metals taak : bepalen van de belasting, onderhouden van de goede zeden, beheer van deopenbare goederen. Curulisch ambt.


Curulisch betekent dat een bepaald ambt al dan niet recht geeft op bepaaldewaardigheidstekens, zoals bv. een ivoren zetel in de senaat (sella curulis).  Deplebejische ambten geven per definitie nooit recht op een sella curulis.

Met dank aan de heer Chris van de Weerd voor deze bijdrage! Kijk ook eens op zijn website, Magistro Ivvante Vinces
top

Carpe translationem

Ara Pacis ] [ Cursus Honorum ] Datering ] Forum Romanum ] Griezelen ] Huwelijk ] Het Romeinse leger ] Het Griekse leger ] Leiders van Rome ] Naamgeving ] Politieke organisatie ] Spreekwoorden ] Thermen ] Tijd ] Tijdlijn ] Toneel in Rome ] Triomfbogen ]

© 2005, 2006 www.klassiekevertalingen.nl

Plýk een vertaling