Plinius

 

Up ]

down

 

C. PLINIUS CAECILIUS SECUNDUS

Zie ook: teksten van Plinius

LEVEN EN WERKEN

Geboren in 61 of 62 n.C., dus enkele jaren voor de dood van Seneca, stamt hij uit Comum in Noord-ItaliŽ. Van huisuit was hij al rijk, en bovendien erfde hij nog het vermogen van zijn oom, Plinius deoudere, de beroemde natuurwetenschapper, door wie hij bij testament als zoon werdgeadopteerd en wiens naam hij volgens de gewoonte van die tijd overnam. Hij stierf kortvoor 114 n.C. Plinius de Jongere, zoals hij vaak ter onderscheiding met zijn oom genoemd wordt, is de verpersoonlijking van de homo litteratus van zijn tijd.

Hij was natuurlijk rhetor geworden, en zijn vorming had hij van de beste leermeesteruit zijn tijd, Quintilianus. Als pleiter voor het gerecht, speciaal in civiele zaken voorhet hof der centumviri, verwierf hij een grote faam. Voor alles was hij echter gesteld opliteraire roem. Karakteristiek met het oog hierop is de wijze waarop hij zijnredevoeringen publiceerde. Na ze voor de rechtbank uitgesproken te hebben, werkte hij zeuit; dan las hij ze voor aan enkele vertrouwde vrienden en veranderde ze na het aanhorenvan hun opmerkingen. Vervolgens organiseerde hij een recitatio, een voordracht voor eengroter publiek, en aan de hand van de reacties die hij hier kreeg, werden ze nog eensherwerkt of aangevuld en dan pas gepubliceerd. Men kan zich voorstellen hoe weinig erhierna nog van de originele redevoering overbleef. In de plaats daarvan was een literairpronkstuk ontstaan, toegerust met alle opsmuk waar de geest van die tijd zo verzot op was.Van deze redevoeringen is er geen enkele overgebleven, met uitzondering van de Panegyricus,een lofrede op Keizer Trajanus die Plinius had gemaakt uit dank voor zijn aanstelling totconsul door deze keizer.

We kennen het letterkundig werk van Plinius echter uit zijn Brieven en dezen geven onseen veel beter beeld van hem, dan zijn redevoeringen zouden hebben gekund. Toch zijn ookzij typische producten van de literaire schoolcultuur van zijn tijd. Ze zijn evenmin echtebrieven als de redevoeringen echte redevoeringen waren, maar toch zijn ze natuurlijk vantaal en geven ze ons een indruk van de veelzijdigheid van geest en de beminnelijkheid vankarakter van hun auteur. we hebben van Plinius negen boeken Brieven, gericht aan een wijdekring van vrienden; dit zijn wat we zijn literaire brieven kunnen noemen. Daarnaast hebbenwe nog een tiende boek met de meer persoonlijke correspondentie met Trajanus uit het jaarwaarin Plinius legatus Augusti was in de provincie BithyniŽ (111/112 of 112/113 ???).Hierbij zijn ook een aantal antwoorden van de keizer opgenomen. De literaire brieven zijnvan het begin af voor publicatie bedoeld geweest en met het oog hierop geschreven; hunstijl is verzorgd, maar veel eenvoudiger dan die van de Panegyricus; de onderwerpen die zebehandelen, zijn erg gevarieerd en geven ons een indruk van de belangstellingssfeer van demaatschappelijke elite van die tijd. Plinius spreekt veel over zichzelf, over zijnliterair werk, over zijn studies, maar daarnaast ook over zijn optreden in de senaat envoor het gerecht. Belangwekkend is de zeer gedetailleerde en voortreffelijke beschrijvingvan enkele van zijn villa's. Hierbij blijkt, hoezeer hij echt hield van de natuur en hoeboeiend hij erover weet te schrijven. Bekend zijn ook de beide brieven aan zijn vriend Tacitus, waarin hij de uitbarsting van de Vesuviusbeschrijft en het levenseinde van zijn oom verhaalt, die bij deze gelegenheid alsslachtoffer van zijn nieuwsgierigheid om het leven kwam. De brieven aan Trajanus zijn vaneen andere aard, niet voor publicatie bestemd en waarschijnlijk pas na Plinius' dooduitgegeven; ze liggen in de persoonlijke sfeer en tonen ons een goedwillende, maarweifelende en pedante stadhouder naast een besliste, doortastende maar toch tactvollekeizer. Vooral de brieven over de Christenen zijn beroemd geworden.

 

top


Carpe translationem

Alexander De Grote ] Caesar ] Caligula ] Catullus ] Herodotos ] Iuvenalis ] Martialis ] [ Plinius ] Sulla ] Vergilius ]

© 2005, 2006 www.klassiekevertalingen.nl

Plýk een vertaling