Caesar

 

Up ]

down

 

Zie ook hier voor andere teksten van/over Caesar

Biografie

Caesar, Caius Iulius, Romeinsstaatsman, veldheer en literator(100-44 v.C.).Caesar

Hij werd geboren in 100 v.C., toen zijn oom Marius consul was. Hij behoorde tot de oude gens der Iulii. Bij de dood van Sulla vestigde hij zich als advocaat te Rome (78 v.C,), doch enkele jaren later ging hij op Rhodos welsprekendheid studeren. In deze periode wist hij zich reeds bij allerlei lagen van de bevolking populair te maken. Zo werd hij door het volk tot pontifex gekozen in 73v.C. In 68 v.C. trok hij naar Spanje als quaestor, en in 65 werd hij aedilis curulis. Doorallerlei geldverspillingen om zich nog populairder te maken raakte hij diep in de schuld.In 63 v.C. werd hij zo pontifex maximus . Het jaar daarop bereikte hij de politieke top als praetor, en vertrok na zijn ambtsjaar als propraetor naar Hispania Ulterior. Een zeerbelangrijke fase was het sluiten van het eerste triumviraat in 60 v.C. tussen Caesar, Pompeius en Crassus, omdat Caesar gekozen was tot consul voor het jaar 59 en omdat hij de tegenwerking van de senatus vreesde. Deze onderlinge particuliere afspraak diende om de politieke dromen van Pompeius en Caesar te verwezenlijken, met de financiŽle steun van Crassus. In 58v.C. werd hij proconsul in Gallia Cisalpina en Gallia Narbonensis, waarbij ook bepaald werd dat zijn mandaat vijf jaar duren zou. Van daaruit zette hij de verovering in van Gallia Transalpina. o.a. blijkbaar om een goed geoefend leger te vormen met het oog op een latere staatsgreep, waaraan hij waarschijnlijk reeds vaag dacht. Dit mandaat werd in 56v.C., nadat de triumviri te Luca opnieuw waren samengekomen, verlengd met vijf jaar. In 55v.C. trok hij de Rijn over, Germania binnen, terwijl ook een tweede expeditie, in 53 v.C.,volledig mislukte. Een eveneens dubbele expeditie naar Britannia, waarde Kelten een werkelijke guerrillaoorlog voerden, bracht niet veel meer succes. Hij moest op het einde van de zomer 54 het eiland verlaten zonder de minste greep te hebben op de Keltische bewoners. De Gallische Oorlog eindigde in het jaar 52, toen de laatste machtige heerser van het land, Vercingetorix, gevangen genomen werd, m.a.w. na een campagne van acht jaar.Doch ondertussen was er heel wat veranderd in de houding van de triumviri, van wie Crassusde dood had gevonden in de strijd tegen de Parthen.

De verstandhouding tussen Caesar en Pompeius ging zienderogen achteruit; door de dood van Iulia, de dochter van Caesar aan Pompeius uitgehuwelijkt. warende banden tussen beide mannen veel losser geworden. Pompeius schaarde zich aan de zijde van de senaat die Caesar gelastte zijn leger te ontbinden, nadat deze in 50 v.C. naar Gallia Cisalpina was afgezakt om dichterbij Rome zijn plannen te kunnen uitvoeren. Door allerlei intriges mislukten alle onderhandelingen tussen Caesar,Pompeius en de senaat. In 49 v.C. zette Caesar alles op alles en stak op 11 januari het riviertje de Rubico over, de grens van zijn territorium. Dit betekende een nieuwe burgeroorlog. Rome raakte in paniek. Pompeius en het grootste deel van de senaat vluchtten, Caesars trouwe legaat, Labienus, liep naar Pompeius over. Deze laatste trok naar Brundisium en scheepte zich vandaar in naar Griekenland. Caesar gaf er de voorkeur aan eerst de Pompeiani te verstaan; binnen enkele maanden had hij dit land in zijn macht. Daarop liet hij zich tot dictator benoemen en werd tenslotte opnieuw consul voor 48 v.C. Als dusdanig werd Pompeius nu de illegale partij. In januari 48 stak Caesar naar Griekenland over. Na enkele kleine gevechten besliste de slag bij Pharsalus in de zomer over het lot van Pompeius, die op het nippertje naar Egypte kon ontsnappen, nadat zijn troepen vernietigd waren. In Egypte werd Pompeius tenslotte nog vermoord. Na in Alexandria een korte oorlog te hebben gevoerd (zie Cleopatra), trok Caesar naar Klein-AziŽ, waar Pharnaces, de zoon van Mithridates VI, het rijk Pontos wilde uitbreiden. Deze werd na een zeer snelle tocht verslagen en Caesar kon daarom het bekende bericht naarRome sturen: 'Veni, vidi, vici' (ik kwam, zag en overwon). In Rome was het rumoerig geworden door het karakterloos optreden van Antonius, die Caesar tijdens zijn afwezigheid verving. Caesar trachtte weer orde in de stad te brengen en wist een dreigende muiterij van zijn eigen troepen te onderdrukken. Daarna stakhij over naar Africa, dat hij ondanks het verzet van befaamde Pompeiani vrij snel in zijn macht kon brengen. Vele hem vijandige legeraanvoerders en hoge officieren werden gelood of pleegden zelfmoord. Bij zijn terugkeer in Rome liet Caesar ongeziene triomftochten organiseren, o.a. Vergincetorix werd hierin opgeleid. Zijn trouwe soldaten en officieren werden zeer rijkelijk beloond. De laatste resten van de Pompeiani werden in Spanje bij de stad Munda verslagen.

In Rome werd hij geŽerd als nooit tevoren. Hij werd dictator en kreeg allerlei ereambten en privileges toebedeeld (in 45 v.C.): dictator voor tien jaar en onschendbaarheid.   Door allerlei sociale maatregelen kreeg hij het volk op zijn hand, doch niet de aristocraten.  Zo voelden vele optimates dat de republiek en de vrijheid in gevaar waren.  Dit verzet groeide uit tot een samenzwering en op de Iden van maart 44 v.C. werd Caesar vermoord(Zie ook: De Moord op Caesar uit Tablinum) in de senaat, in het theater van Pompeius.   De twee voornaamstesamenzweerders waren de senatoren Cassius en Brutus.
Naast de vele progressieve maatregelen op alle gebieden. b.v. de versiering van Rome, debouw van het Forum en van basilica, de hervorming van de kalender, die van Caesar een markante figuur maken, is ernog diens literaire bedrijvigheid.
Van Caesar als literator bezitten wijde zogenaamde Commentarii, persoonlijke notities, in dit geval als bevelhebber die dienden als verslagen voor de senaat.  Zo onderscheiden we de Comentarii De Bello Gallico, de verslagen over de oorlog in GalliŽ (58-52 v.C.), in acht boeken geschreven tijdens de jaren 52-51 in de winterperiode in enkele maanden tijd en de Commentarii de Bello Civili, de verslagen overde burgeroorlog, (49-48 v.C.) in drie boeken. Behalve het laatste boek over de GallischeOorlog zijn deze werken ongetwijfeld van Caesars hand.  Doch op zijn naam staan ook enkele apocriefe werken (= op zijn naam verkocht,maar door iemand anders geschreven), o.a. het achtste boek van de Bello Gallico, de Commentarii de Bello Alexandrino van 47 v.C. Beide zijn van A. Hirtius, een vriend van Caesar die eveneens deze oorlogen meemaakte. Van een onbekend auteur zijn de Commentarii de Bello Africano van 46 v.C. en de Commentarii de Bello Hispaniensi van 45 v.C., deze laatste om vatten slechts ťťn boek.Het voornaamste werk uit het corpus van Caesar is ongetwijfeld dat over de Gallische Oorlog. Het bestaat dus uit zeven boeken, die jaar na jaar de gebeurtenissen beschrijven. Het werk iseen echt politiek gedenkschrift. voor een politicus vrij objectief, wel met de daarbijbehorende kleine verdraaiingen en overdrijvingen. De waarde van het werk ligt gedeeltelijkin de inhoud zelf. De verovering van GalliŽ, de mislukkingen in Germania en Britanniavormen een echt epos, maar vooral in de vorm: het is het beste voorbeeld van het zuivereklassiek-Latijnse proza, waarin de auteur koel, nuchter en eenvoudig in de derde persoon over zichzelf spreekt; zuivere woordenschat, zuivere syntaxis geven haar, qua vorm, de eerste plaats in de schoollectuur.

 

top


Carpe translationem

[ Alexander De Grote ] [ Caesar ] Caligula ] [ Catullus ] Herodotos ] [ Iuvenalis ] Martialis ] Plinius ] Sulla ] Vergilius ]

© 2005, 2006 www.klassiekevertalingen.nl

Plýk een vertaling